Spreek!

EVANGELISCHE MARANATHA GEMEENTE HAARLEM-NOORD ZONDAG 23 JULI 2000
De les van de vijgenboom

Schriftlezing (2 gedeelten uit Marcus 11)
En Hij kwam te Jeruzalem in de tempel. En nadat Hij rondom alles overzien had, vertrok Hij, toen het reeds laat op de dag was, naar Betanie, met de twaalven. En de volgende dag, toen zij van Betanie kwamen, werd Hij hongerig. En toen Hij van verre een vijgenboom zag, die bladeren had, ging Hij daarheen om te zien of Hij er ook iets aan vinden zou. En erbij gekomen, vond Hij er niets aan dan bladeren; want het was de tijd niet voor vijgen. En Hij antwoordde en zeide tot hem. Nooit ete meer iemand vrucht van u in eeuwigheid! En zijn discipelen hoorden het. Marcus 11:11-14

Ficus Carica… de vijgenboom
Een boom die zo’n 10 meter hoog kan worden. Niet het hele jaar door groen - verschillende perioden vruchtdragend - maar: de vruchten zijn niet altijd eetbaar. Sommigen zijn alleen geschikt als veevoer. Een belangrijke eigenschap (goed onthouden!) er zijn goede/eetbare en slechte/niet-eetbare vruchten aan deze boom. De bladeren zijn ook nuttig want die worden tot op de dag van vandaag gebruikt als inpakmateriaal. Die functie is van oudsher bekend, want de eerste keer dat we deze boom in de Bijbel tegenkomen is in het paradijs. Adam en Eva maken immers gebruik van vijgenbladeren om hun naaktheid voor God te verbergen: Toen werden hun beider ogen geopend, en zij bemerkten, dat zij naakt waren; zij hechtten vijgenbladeren aaneen en maakten zich schorten. (Gen. 3:7)

Symbolisch gebruik: bomen als beeldspraak
Bomen worden in de Bijbel vaak op een symbolische manier gebruikt. Een bijzonder voorbeeld vinden we in Richteren 9, waar de bomen met elkaar gaan uitmaken wie er onder hen koning zal worden:
Eens begaven de bomen zich op weg om een koning over zich te zalven en zij zeiden tot de olijfboom: wees toch koning over ons! Maar de olijfboom zeide tot hen: zou ik de vettigheid prijsgeven, welke God en mensen in mij eren om te gaan zweven boven de bomen? Toen zeiden de bomen tot de vijgenboom: welaan, wees gij koning over ons! Maar de vijgenboom zeide tot hen: zou ik mijn zoetigheid prijsgeven en mijn goede vruchten, om te gaan zweven boven de bomen? Toen zeiden de bomen tot de wijnstok: welaan, wees gij koning over ons! Maar de wijnstok zeide tot hen: zou ik mijn most prijsgeven, die God en mensen vrolijk maakt, om te gaan zweven boven de bomen? Toen zeiden al de bomen tot de doornstruik welaan, wees gij koning over ons! En de doornstruik zeide tot de bomen; indien gij mij werkelijk tot koning over u wilt zalven, komt dan en schuilt in mijn schaduw; maar zo niet, dan zal er vuur uitgaan van de doornstruik en de ceders van de Libanon verslinden. (Richt. 9:8-15).

In dit gedeelte komen we in één adem de olijfboom, de vijgenboom, de wijnstok en de doornstruik tegen. Al deze bomen worden in de Bijbel in letterlijke, maar ook in overdrachtelijke, symbolische zin gebruikt. Het mag duidelijk zijn dat het ook in dit gedeelte uit Richteren niet over bomen, maar over mensen gaat. In letterlijke zin komen we er achter dat de vijgenboom bekend stond om zijn goede, zoete vruchten. Dat is in ieder geval de associatie die alle bewoners van het Midden Oosten zullen hebben.

Bomen typeren de mens die aan de ene kant vastzit aan het aardse en zich anderzijds uitstrekt naar het hemelse. De boom wil de hemel wel aanraken, maar zijn wortels houden hem vast. Juist door deze eigenschap is een boom een bruikbaar symbool. Denk maar aan de eerste Psalm: Want hij is als een boom, geplant aan waterstromen, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, welks loof niet verwelkt; al wat hij onderneemt, gelukt. (Ps. 1:3)

Vruchtbomen zijn in de Bijbel ook het symbool van voorspoed en welvaart. Als de verspieders het beloofde land gaan verkennen, dan letten ze - als het goede verspieders zijn tenminste - vooral op de vruchten die dit land voortbrengt. In het geval van Israël zat dat wel goed. Ook vandaag nog is Israël een land dat bekend is vanwege zijn sappige vruchten.

Vruchtbomen symboliseren ook afhankelijkheid - het vertrouwen dat God zal voorzien. Misoogsten kunnen immers dramatisch zijn. Hoe ga je om met deze afhankelijkheid? Habakuk gaf al het goede voorbeeld:
Al zou de vijgenboom niet bloeien, en er geen opbrengst aan de wijnstokken zijn, de vrucht van de olijfboom teleurstellen; al zouden de akkers geen spijs opleveren, de schapen uit de kooi verdreven zijn en er geen runderen in de stallingen zijn, Nochtans zal ik juichen in de Here, jubelen in de God van mijn heil. (Habakuk 3:17-18)

Wanneer een land door vijanden overvallen werd, dan liepen ook de kwetsbare vruchtbomen gevaar. De vruchtbomen waren een belangrijke bron van voeding en inkomsten.

Bomen bieden economische veiligheid, maar je kunt natuurlijke ook gewoon genieten van de beschutting die zij een mens bieden. Ook dit is een eigenschap van bomen die in de Bijbel overdrachtelijk gebruikt wordt. In een zonnig land is schaduw belangrijk. ‘Schuilt in mijn schaduw’ staat er in de hierboven geciteerde tekst. (Denk aan Jona en zijn wonderboom!) Schaduw is een teken van Gods genade. Bij Hem kun je rustig in de schaduw staan… ‘Wie in de schuilplaats des Allerhoogsten is gezeten, vernacht in de schaduw des Almachtigen’zegt de Psalmist (Ps. 91:1).

Wie in bijbelse tijden eens even rustig wilde zitten, ging dan ook bij voorkeur onder een vruchtboom zitten. Beter kun je je het niet voorstellen: lekker uitrusten onder je eigen vruchtboom, koel en beschut - eten én drinken voor het grijpen. Het is wel aardig om dit beeld hier en daar in de Bijbel op te zoeken.

Eerst twee plaatsen uit het Oude Testament:

Want hij heerste over alles aan deze zijde van de Rivier, van Tifsach tot Gaza, over alle koningen aan deze zijde van de Rivier, en hij had vrede rondom aan alle zijden, zodat Juda en Israël gerust woonden, ieder onder zijn wijnstok en onder zijn vijgenboom, van Dan tot Berseba, gedurende het gehele leven van Salomo. (1 Kon. 4:24,25).

En Hij zal richten tussen vele volkeren en rechtspreken over machtige natiën tot in verre landen. Dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen; geen volk zal tegen een ander volk het zwaard opheffen, en zij zullen de oorlog niet meer leren. Maar zij zullen zitten, een ieder onder zijn wijnstok en onder zijn vijgenboom, zonder dat iemand hen opschrikt; want de mond van de Here der heerscharen heeft het gesproken (Micha 3:3,4)

Nu een - opmerkelijke - vindplaats in het Nieuwe Testament:

Jezus zag Natanael tot Zich komen en zeide van hem: Zie, waarlijk een Israëliet, in wie geen bedrog is! Natanael zeide tot Hem: Vanwaar kent Gij mij? Jezus antwoordde en zeide tot hem: Eer Filippus u riep, zag Ik u onder de vijgenboom. Natanael antwoordde Hem: Rabbi, Gij zijt de Zoon van God, Gij zijt de Koning van Israel! Jezus antwoordde en zeide tot hem: Omdat Ik tot u gezegd heb: Ik zag u onder de vijgenboom, gelooft gij? Gij zult grotere dingen zien dan deze.
Johannes 1:48-51

Een intrigerende tekst… wat zat Natanael daar te doen onder die vijgenboom? Wie weet het?
Zat hij te peinzen? Te bidden? We weten het niet. Maar Jezus heeft hem daar zien zitten. En voor Natanael is dit overtuigend bewijs. Jezus weet kennelijk iets wat Hij normaliter niet had kunnen weten. Wie was Natanael? Een van de twaalf discipelen. Welke? Dat weten we niet zeker, mogelijk Bartolomeus. ‘Onder de vijgenboom zitten’ zou in dit verband ook kunnen betekenen: de wet bestuderen. Natanael was klaarblijkelijk ‘als een boom, geplant aan waterstromen, die Gods wet overpeinst bij dag en bij nacht…’ Het is een beetje speculeren, maar misschien had Natanael wel in de geschriften gelezen over de Messias die komen zou. Hij was goed op de hoogte en liet zich niet kritiekloos op sleeptouw nemen door Filippus.

Natanael heeft een kritische geest en weet nog niet wie Jezus is als hij op aandrang van Filippus op weg gaat. Maar Jezus weet wel al wie Natanael is (‘Een Israëliet, in wie geen bedrog is’) en wat hij onder de vijgenboom gedaan heeft. Natanael weet op grond hiervan wie Jezus is (‘Rabbi, Gij zijt de Zoon van God, Gij zijt de Koning van Israel’), want Natanael wist hoe hij de Messias kon herkennen. Hij aarzelt dan ook geen moment om Jezus als Koning aan te wijzen. Hij noemt hem zelfs direct ‘de Zoon van God’! Een opmerkelijk getuigenis voor een vrome Jood - en dat nog ver vóór de dialoog tussen Jezus en Petrus:

Hij zeide tot hen: Maar gij, wie zegt gij, dat Ik ben? Simon Petrus antwoordde en zeide: Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God! Jezus antwoordde en zeide: Zalig zijt gij, Simon Barjona, want vlees en bloed heeft u dat niet geopenbaard, maar mijn Vader, die in de hemelen is. Mat. 16:15-17

Over sommige mensen wordt in de Bijbel niet veel gezegd. Toch zijn dat geen ‘nietszeggende’ figuren. Denk aan Henoch. Een prachtig getuigenis: Henoch wandelde met God. Meer hoeft er ook niet over je gezegd te worden! Petrus kwam tot dezelfde erkenning als Natanael - maar pas nadat hij allerlei wonderdaden van Jezus gezien had. Hij wist Wie Jezus werkelijk was nadat hij Hem met goddelijke wijsheid en autoriteit had horen spreken. Alles wat Jezus deed en zei wees er ondubbelzinnig op dat deze Joodse Rabbi ‘niet zomaar iemand’ was! Maar Natanael wist (misschien wel op grond van zijn bijbelstudies onder de vijgenboom) direct Wie Jezus was! Hij wist ook waar de Messias vandaan zou komen (op niet kan er uit Nazareth iets goeds komen?).

Er wordt in de Bijbel weinig gezegd over Natanael - maar alleen op grond van dit getuigenis kom je onder de indruk van deze persoon. Dit was een Israëliet zoals God ze graag ziet: een boom van een man - uit het juiste hout gesneden - geplant aan waterstromen - vruchtdragend… Door zijn kennis in staat om juist te interpreteren!

En wij: weten wij Wie Jezus is?
Natanael had niet veel tijd nodig om er achter te komen Wie Jezus is. Sommige mensen bestuderen de Bijbel van voor naar achteren. Ze spenderen jarenlange studie aan Theologie. Maar brengt dit ze tot de erkenning dat Jezus de Christus, de Zoon van de levende God is? Helaas niet altijd….Wij, christenen in het jaar 2000, denken dat we inmiddels aardig weten Wie Jezus is. We hebben ons een beeld van Hem gevormd… (moe je mee oppassen!). En dan gebeurt het: tijdens het bijbellezen kom je een uitspraak of een actie van Jezus tegen die je helemaal niet kunt plaatsen. Is dit nou de Jezus zoal wij Hem hebben leren kennen? vragen we ons dan verbaasd af. Ik denk dat dit juist bijbelgedeelten zijn waar we Hem nog beter kunnen leren kennen…

Voorbeeld 1: een schijnbaar brutale opmerking tegen zijn ouders die radeloos bezorgd over Hem zijn en de 12-jarige Jezus in de tempel terugvinden:

En toen zij Hem zagen, stonden zij versteld en zijn moeder zeide tot Hem: Kind, waarom hebt Gij ons dit aangedaan? Zie, uw vader en ik zoeken U met smart! En Hij zeide tot hen: Waarom hebt gij naar Mij gezocht? Wist gij niet, dat Ik bezig moet zijn met de dingen mijns Vaders? En zij begrepen het woord niet, dat Hij tot hen sprak.(Luc. 2:48-50).

Een geruststelling: ook de mensen die de jonge Jezus het allerbest kennen - zijn eigen ouders - begrijpen Hem soms niet. Maar het komt goed: Jezus gehoorzaamt zijn ouders en zijn moeder weet wat ze met onbegrijpelijke uitspraken en daden van haar Zoon moet doen: ze bewaart ze in haar hart!

En Hij ging met hen terug en kwam te Nazaret en was hun onderdanig. En zijn moeder bewaarde al deze woorden in haar hart. (Luc. 2:51)

Voorbeeld 2: de bruiloft te Kana - Jezus wordt door zijn moeder gevraagd om het feest te redden en een blamage te voorkomen (de wijn is op!):

En toen er gebrek aan wijn kwam, zeide de moeder van Jezus tot Hem: Zij hebben geen wijn. En Jezus zeide tot haar: Vrouw, wat heb Ik met u van node? Mijn ure is nog niet gekomen.
Maria kent Jezus goed genoeg om Hem deze opmerking niet kwalijk te nemen:
Zijn moeder zeide tot hen, die bedienden: Wat Hij u ook zegt, doet dat! (Joh. 2:3-5)

En jawel: Hij doet het - Hij redt het feest en verandert water in wijn. Kennelijk is Jezus best bereid om het verzoek van zijn moeder in te willigen. Maar die opmerking ‘Vrouw, wat heb Ik met u van node?’ blijft toch een beetje vreemd in onze oren klinken…

Terug naar ons bijbelgedeelte - de geschiedenis van de vijgenboom
Ik heb bij het lezen van dit bijbelgedeelte over de vruchteloze vijgenboom een vergelijkbare ervaring. Tijdens het lezen vraag ik met af: is dit nou Jezus zoals ik Hem meen te kennen? Is dit nou de Jezus die zieken genas en grote wonderdaden deed? Waarom deze boze woorden? Waarom deze destructieve actie? Is het nou echt nodig om een eenvoudige vijgenboom te vervloeken - alleen omdat er in die periode geen vruchten aan hingen?

De vraag dringt zich op: hebben wij de Heer hier betrapt tijdens een zwak moment?
Het lijkt er op. Of moeten we misschien iets beter ons best doen om dit gedeelte te begrijpen? Daar lijkt het nog veel meer op!
We moeten doen als Maria: Zijn woorden in ons hart bewaren en anderen oproepen om Hem te gehoorzamen. Zelfs als we er helemaal geen snars van begrijpen…
We moeten doen als Natanael - even onder onze vijgenboom gaan zitten om even op deze moeilijk te verteren geschiedenis te kauwen…

De les van de vijgenboom
We hebben al vastgesteld dat de vijgenboom vaak in één adem genoemd wordt met de olijfboom en de wijnstok. We weten dat deze bomen vaak een symbolische, typologische lading hebben. We weten ook dat Jezus veelvuldig gebruik maakte van dergelijke beelden om ons iets duidelijk te maken. Dus: opgepast!
Wanneer we dit gedeelte over de vervloeking van de vijgenboom oppervlakkig lezen, dan zouden we de indruk kunnen krijgen dat Jezus zich hier even heeft laten gaan. Hij had honger, zocht naar vruchten aan een boom die rond deze tijd nog geen eetbare vruchten kon dragen, en vervloekte deze ellendige rotboom uit pure frustratie. Deze weergave zou ons niet zo’n fraai beeld van Jezus geven. En dit beeld klopt natuurlijk ook niet!

Had Jezus zich nou maar ingehouden, want Hij bevond zich niet eenzaam in de woestijn. Nee, er waren toehoorders - getuigen. Zijn discipelen bevonden zich op gehoorafstand. Een pijnlijk moment… de woorden van woede en frustratie bleven niet voor hen verborgen. Het staat er ook zo fijntjes bij: En zijn discipelen hoorden het (v. 14). De discipelen hebben gehoord wat Jezus zei. Ze hebben kennelijk niet de moed gehad om Hem direct ter verantwoording te roepen (Petrus durfde dat wel eens en kreeg dan direct een les te verwerken…). Ze hoorden Hem de vijgenboom vervloeken en deden er wijselijk het zwijgen toe. Dit was niet het moment om met Jezus in discussie te gaan. Misschien dachten ze: laten we een goed moment afwachten om de Meester om uitleg te vragen. Dat moment kwam nog - en niet eens zoveel later:

En toen het laat werd, gingen zij de stad uit, naar buiten. En toen zij des morgens vroeg langs de vijgenboom kwamen, zagen zij, dat hij van de wortel af verdord was. En Petrus herinnerde het zich en zeide tot Hem: Rabbi, zie de vijgenboom, die Gij vervloekt hebt, is verdord. En Jezus antwoordde en zeide tot hen: Hebt geloof in God.
Voorwaar, Ik zeg u, wie tot deze berg zou zeggen, hef u op en werp u in de zee, en in zijn hart niet zou twijfelen, maar geloven, dat hetgeen hij zegt geschiedt, het zal hem geschieden. Daarom zeg Ik u, al wat gij bidt en begeert, gelooft, dat gij het hebt ontvangen, en het zal geschieden. Marcus 11:19-24
Waar vinden we de sleutel om dit raadsel op te lossen? In de Bijbel natuurlijk! We gaan net als Natanael onder onze eigen vijgenboom zitten om in het Oude Testament te studeren…

We vinden een sleutel in Hosea: Als druiven in de woestijn vond Ik Israël; als vroege vijgen, als eerste opbrengst aan de vijgenboom, zag Ik uw vaderen. (Hosea 9:10)

Op grond van deze tekst mogen we stellen dat de vijgenboom in de Bijbel als symbool gebruikt wordt voor Israël. Dit is het volk van Gods voorkeur - dit is Zijn geliefde. En dan valt ons nog een sleutel in handen: het Hooglied: De vijgenboom laat zijn vroege vrucht zwellen, en de wijnstokken in bloei geven geur. Sta op, kom, mijn liefste, mijn schone, kom! (Hooglied 2:13). God heeft zijn geliefde volk naar het beloofde land gebracht. Een land dat overloopt van melk en honing. Hij heeft het allermooiste en het allerbeste uitgekozen. Maar de geliefde is ontrouw gebleken. Keer op keer!

Een belangrijke sleutel voor het verstaan van het gedeelte uit Marcus vinden we in Jeremia:
De Here deed mij zien, en zie, er stonden twee korven vijgen voor de tempel des Heren (…); De ene korf bevatte zeer goede vijgen, zoals de vroegrijpe vijgen, maar de andere korf zeer slechte vijgen, zo slecht, dat zij niet te eten waren. Toen zeide de Here tot mij: Wat ziet gij, Jeremia? en ik zeide: Vijgen; de goede vijgen zijn zeer goed, maar de slechte zeer slecht, zo slecht, dat zij niet te eten zijn. Daarop kwam het woord des Heren tot mij: Zo zegt de Here, de God van Israël: Gelijk deze goede vijgen, zo zal Ik de ballingen van Juda, die Ik uit deze plaats naar het land der Chaldeeën heb weggezonden, aanzien, ten goede; Ik zal mijn oog op hen slaan, ten goede, en Ik zal hen naar dit land doen terugkeren; Ik zal hen bouwen en niet afbreken, hen planten en niet uitrukken; Ik zal hun een hart geven om Mij te kennen, dat Ik de Here ben, en zij zullen Mij tot een volk en Ik zal hun tot een God zijn, wanneer zij zich van ganser harte tot Mij bekeren. (Jeremia 24: 1-7)

Dit gedeelte maakt duidelijk dat de goede vijgen de bannelingen - het verdreven deel van het volk - symboliseren. De slechte vijgen staan voor het halsstarrige, onverbeterlijke deel van Israël. Dit deel is oneetbaar en onverteerbaar voor God! (De vijgenboom geeft twee soorten vruchten - weet u nog?). Er is dus een tweedeling: er is blijkbaar een deel van Israël dat voor God voor goed heeft afgedaan. Daar is geen redden meer aan. Maar er is óók een Israël dat mag rekenen op de belofte van toekomstig herstel! De plaats waar de twee korven met vijgen (de goede en de slechte) staan is met het oog op ons bijbelgedeelte opmerkelijk: ‘De Here deed mij zien, en zie, er stonden twee korven vijgen voor de tempel des Heren’

De Here deed mij zien… Dat kennen we van Jeremia: had de ogen en oren van een profeet. Inzicht komt van God. Jeremia is bekend als spreker namens God - maar hij was bovenal luisteraar en waarnemer. Ook Jeremia was zo’n ware Israëliet in wie geen bedrog is! Wat zag hij? Waar stonden de korven met vijgen? Die korven stonden voor de tempel des Heren.

Dat brengt ons terug bij ons bijbelgedeelte uit Marcus. We gaan de gevonden sleutels gebruiken!
In welke context vindt de vervloeking van de vijgenboom plaats? Volgens Markus is de volgorde van de gebeurtenissen: Jezus rijdt op een ezel Jeruzalem binnen en wordt feestelijk onthaald. Na deze triomftocht gebeurt er iets ‘wat je van Jezus toch niet zou verwachten’: onderweg vervloekt Hij de vruchteloze vijgenboom. Daarna - volgens Marcus - komen Jezus en zijn discipelen weer in Jeruzalem. Maar nu niet voor een grootse intocht, maar voor een grote schoonmaak: Jezus reinigt de tempel. Dezelfde passie die Hem als 12-jarige naar de tempel dreef, komt tot een uitbarsting wanneer Hij met geweld de kooplieden uit het Huis van zijn Vader jaagt.

Zo kennen wij Jezus niet… Of kennen we Hem nog niet goed genoeg?
Jezus kiepert de mand met slecht vijgen om. Weg ermee! Maar zijn rechtvaardige woede is niet tegen alle Israëlieten gericht. Het goede deel blijft gespaard. Dat goede deel loopt namelijk met Hem mee… En dit deel - deze leerlingen, deze vroege oogst - krijgt een boeiende les. Het was niet ‘per ongeluk’ dat zij getuigen waren van de vervloeking van de vruchteloze vijgenboom. Jezus geeft aanschouwelijk onderwijs - precies zoals God het bij zijn knecht Jeremia heeft gedaan. Alleen zo begrijpen wij de wonderlijke uitleg die Jezus zijn discipelen geeft. Petrus staat versteld van het effect van Jezus’ vervloeking: ‘Rabbi, zie de vijgenboom, die Gij vervloekt hebt, is verdord.’ Voor Jezus is het vanzelfsprekend dat dit de uitwerking van zijn woorden is. Als Hij zegent, dan ben je gezegend en als Hij vervloekt dan ben je ook vervloekt. Hij heeft alle macht in hemel en op aarde - dat blijkt ook hier.

Jezus maakt hier duidelijk dat de les van de vijgenboom een les over geloof is.
Het is een multimedia gelijkenis: de discipelen horen én zien wat Jezus bedoelt. Waarom multimedia? Omdat de de les nóg beter tot hen doordringt! Er is natuurlijk ook een relatie met hetgeen vlak daarvoor in de tempel gebeurd is. Uiterlijk ziet de vijgenboom er aantrekkelijk uit. Er zitten immers heel veel bladeren aan. Het zijn ook nog eens prima bladeren om je schaamte mee te bedekken… Maar zijn er ook vruchten zichtbaar? Nee! En daarom is Jezus klaar met deze boom. De verwensing van de vijgenboom staat symbolisch voor de vervloeking van degenen die in de tempel de dienst uitmaken. Het geduld van Jezus is op - het is tijd voor een grote opruiming. Of nog beter: opheffingsuitverkoop. Het duurt dan ook niet lang, of de tempel is net zo verwoest als de onvruchtbare vijgenboom verdord is. Weg met die onverteerbare vijgen. Weg met de uiterlijke schijn en het vijgenblad-schaamlapjes-geloof van de schriftgeleerden!

Met de goede vijgen gaat Jezus verder. Zij hebben de nieuwe Tempel al bij zich, want ze zijn heel dicht bij Jezus. ‘Want het heeft de ganse volheid behaagd in Hem woning te maken’ (Kol. 1:19). ‘Want in Hem woont al de volheid der godheid lichamelijk; en gij hebt de volheid verkregen in Hem, die het hoofd is van alle overheid en macht (Kol. 2:9-10) Over die Jezus hebben we het. Als geen ander is Hij bevoegd om de tempel te reinigen. Als geen ander is Hij in staat om grote schoonmaak in je leven te maken. Weg met de troep! Jezus spreekt en het geschiedt. Zo kennen we Hem al vanaf het begin der schepping!

Ook de schriftgeleerden hadden van Jezus gehoord hoe het gesteld was met de verhouding tussen hun oude en Zijn nieuwe tempel: ‘Wij hebben Hem horen zeggen: Ik zal deze tempel, die met handen gemaakt is, afbreken, en binnen drie dagen een andere, niet met handen gemaakt, bouwen.’ (Marcus 14:58) Ze begrepen alleen niet goed welke nieuwe tempel Hij bedoelde!

Nog even nablijven - dat is geen straf aan de voeten van Jezus
Jezus bereidt zijn discipelen erop voor dat Hij straks terug zal keren naar zijn Vader. Hij geeft ze een indringende les in geloof. Straks zullen dezelfde leerlingen ook allemaal tempels zijn. De Heilige Geest zal hen dan te binnen brengen wat zij moeten doen en zeggen. Met dit geloof kunnen zij de wereld tegemoet treden.

We gaan ook nog even nablijven en bladeren naar Marcus 13. Daar krijgen we nog een extra les van Jezus. Het zijn de instructies die de Meester achterlaat voor zijn leerlingen. Lees het thuis maar op je gemak door - ga bij voorkeur onder een boom zitten. In het begin van dit hoofdstuk spreekt Jezus over het afbreken van de tempel.

En toen Hij uit de tempel ging, zeide een van zijn discipelen tot Hem: Meester, zie, welke stenen en welke gebouwen! En Jezus zeide tot hem: Ziet gij deze grote gebouwen? Er zal geen steen op de andere gelaten worden, die niet zal worden weggebroken. En toen Hij op de helling van de Olijfberg gezeten was, tegenover de tempel vroegen Petrus en Jakobus en Johannes en Andreas Hem afzonderlijk: Zeg ons, wanneer zal dat geschieden en wat is het teken, wanneer al deze dingen in vervulling zullen gaan? (Marcus 13:1-4).

Jezus vertelt zijn leerlingen over hetgeen er in de toekomst gaat gebeuren. Het gaat over gebeurtenissen die heel dichtbij zijn voor Jezus’ eerste volgelingen. Maar het gaat ook over gebeurtenissen die heel dichtbij zijn voor Jezus’ laatste volgelingen…

Tijdens dit laatste onderwijs - gezeten op de Olijfberg (waar kennen we die plaats toch van?) spreekt Jezus over zijn terugkeer naar de aarde. Opnieuw gaat het hier om de les van de vijgenboom.

Leert dan van de vijgenboom deze les: wanneer zijn hout reeds week wordt en de bladeren doet uitspruiten, weet gij daaraan, dat de zomer nabij is. Zo moet gij ook, wanneer gij dit ziet geschieden, weten, dat het nabij is, voor de deur. Voorwaar, Ik zeg u, dit geslacht zal geenszins voorbijgaan, voordat dit alles geschiedt. De hemel en de aarde zullen voorbijgaan, maar mijn woorden zullen niet voorbijgaan. Maar van die dag of van die ure weet niemand, ook de engelen in de hemel niet, ook de Zoon niet, alleen de Vader. Ziet toe, blijft waakzaam. Want gij weet niet, wanneer het de tijd is. Marcus 13:28-33

Maken wij in deze tijd mee dat er weer leven komt in de vijgenboom? Zien wij dat de zomer er aan komt? Zullen wij - net als Natanael - onder onze vijgenboom gaan zitten om te bestuderen wat de Schrift ons zegt? Dan zullen wij - ook net als Natanael - de Zoon herkennen als Hij komt. En belangrijker nog: Hij zal ons kennen!

Amen.